Trefynwy

Mae Trefynwy yn dref osgeiddig gyda lleoliad ardderchog ar gydlifiad tair afon – Trothi, Mynwy ac yn fwy enwog, afon Gwy.  Mae ei phorth byd-enwog o’r drydedd ganrif ar ddeg, ar Bont Mynwy, yn unigryw ym Mhrydain ac yn gweddu i orffennol balch y dref. 

Mae gan Drefynwy rai adeiladau Tuduraidd gwych iawn ac mae hefyd yn em o bensaernïaeth Sioraidd.  Mae hen westai’r goets fawr a’r Neuadd y Dref Sioraidd yn Agincourt Square, yn ei gwneud yn un o’r trefi mwyaf deniadol o’i bath yng Nghymru.  Dyma galon y dref lle mae’r stryd fawr, lonydd cul o siopau unigol ac ardaloedd bwyta mewn clos deniadol yn dod at ei gilydd.

Mae’r dref yn falch iawn o’i meibion enwog.  Ganwyd y Brenin Harri’r V yn Nhrefynwy.  Mae ei gerflun ar Neuadd y Dref a ‘Gardd y Brenin’ yn coffau ei enedigaeth yn y castell yn 1387.  Magwyd Sir Charles Rolls, cydsylfaenydd cwmni ceir Rolls Royce, yn yr Hendre ger Trefynwy.  Rhoddir sylw i’w weithgareddau yn ymwneud â balwnau, ceir cynnar ac awyrennau yn Amgueddfa’r dref.  Mae stad yr Hendre bellach yn darparu amgylchion ysblennydd ar gyfer cwrs golff enwog Rolls of Monmouth.

Mae hwn hefyd yn gartref i Amgueddfa Nelson, atyniad o bwysigrwydd rhyngwladol.  Mae’n dathlu bywyd a hoffterau Nelson ac yn coffau’r llyngesydd enwog hwn gyda chasgliad unigryw o femorabilia ac eitemau personol, gan gynnwys y cleddyf y bu’n ymladd ag ef a llythyrau at ei annwyl Fonesig Hamilton.

Hanes Byr

Manteisiwyd ar safle amddiffynnol naturiol tref Trefynwy – a warchodir gan ei dwy afon, afon Gwy ac afon Mynwy, ac sy’n amddiffyn llwybrau i mewn i Gymru – gan y Rhufeiniaid, er i’r dref farchnad sy’n bodoli heddiw gael ei sefydlu gan y Normaniaid.  Sefydlwyd eu castell, y mae’r rhan gynharaf ohono yn dal ar ôl, yn union ar ôl y Goncwest, ac ymunwyd ag ef yn fuan gan briordy i’r Benedictiaid a marchnad.  Bu i’r setliad masnachol, a dyfodd o dan warchodaeth y castell, ddatblygu’n fwrdeistref ganol oesol, yn dibynnu ar fasnach ar yr afon.

Ffynnodd y dref fel tref sirol, lle cynhaliwyd y brawdlys.  Er bod cynllun y dref yn un canol oesol, mae’r ymddangosiad cyffredinol yn adlewyrchu dwy ganrif o’r ffyniant a’r bywiogrwydd mwyaf yn hanes Trefynwy, o ddiwedd yr ail ganrif ar bymtheg ymlaen.

Services (cy)

For a 5 day weather forecast please click here

Transport (cy)

For a map of the area please click here

http://www.multimap.com/maps